تحلیل عوامل مؤثر بر ارتقای کیفیت پیاده‌راه‌های شهری با رویکرد جنسیت ‌محور مطالعه موردی: پیاده‌راه طالقانی، شهر ایلام

پیاده‌راه‌ها از فضاهای عمومی مهم شهری‌اند و بررسی کیفیت آن‌ها از دیدگاه زنان می‌تواند به شناخت نیازها و ارزیابی‌های این گروه از کاربران کمک کند. پژوهش حاضر با بهره‌گیری از عدالت فضایی و فضای جنسیت‌مند به‌عنوان چارچوب نظری، با هدف بررسی ارزیابی‌ها و نگرش‌های زنان استفاده‌کننده از پیاده‌راه طالقانی ایلام انجام شد. پژوهش از نوع کاربردی، با رویکرد توصیفی–تحلیلی و طرح مقطعی است. داده‌ها در فروردین و اردیبهشت ۱۴۰۴ با پرسش‌نامه‌ای شامل ۳۰ گویه در پنج بخش و با نمونه‌گیری غیراحتمالی در دسترس گردآوری شد و ۳۶۸ پاسخ در تحلیل قرار گرفت. برای تحلیل داده‌ها از آمار توصیفی و آزمون‌های فریدمن، همبستگی اسپیرمن، من‌ویتنی و کروسکال–والیس استفاده شد. نتایج آزمون فریدمن نشان داد میان رتبه‌های پنج بخش پرسش‌نامه تفاوت معناداری وجود دارد و بخش «ارتقای کیفیت محیطی زندگی بانوان» بالاترین میانگین رتبه را دارد. با توجه به ماهیت مداخله‌ای گویه‌های این بخش، این نتیجه بیانگر موافقت بیشتر با بهبود محیط است، نه مطلوبیت بیشتر وضعیت موجود. همچنین، میان نمرات بخش‌های پرسش‌نامه همبستگی مثبت و معنادار و در هر پنج بخش تفاوت معناداری میان گروه‌های سنی مشاهده شد. یافته‌ها ضرورت تفکیک ارزیابی شرایط موجود از نگرش به مداخلات و توجه به تنوع ارزیابی‌های زنان را برجسته می‌کنند. تعیین اولویت‌های اجرایی به نیازسنجی تکمیلی و بررسی مستقیم شرایط محیط وابسته است. نتایج به نمونه مورد مطالعه محدودند و مبنایی برای استنباط علّی یا داوری مستقیم درباره تحقق عدالت فضایی فراهم نمی‌کنند.