گروه مدیریت صنعتی و جامعهشناسی، دانشگاه نیشابور، نیشابور، ایران
چکیده
تجربه گردشگری طی سالهای اخیر به یکی از مفاهیم مهم در حوزه مطالعات گردشگری تبدیل شده است، زیرا امروزه گردشگران به دنبال بازدید از جاذبهها نیستند، بلکه به دنبال تجربهای معنادار از مقصد میباشند. از این رو، پژوهش حاضر با هدف تبیین فرایند شکلگیری تجارب معنادار گردشگری در شهر تاریخی نیشابور و با رویکرد کیفی(تئوری دادهبنیان) انجام شده است. دادههای پژوهش از طریق مصاحبههای نیمهساختاریافته با 35 نفر از گردشگران جمعآوری و سپس با استفاده از مراحل کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شدند. نتایج تحلیل دادهها منجر به شناسایی چند مقوله اصلی شامل میراث تاریخی و فرهنگی شهر، کیفیت فضاهای گردشگری شهری، تعاملات اجتماعی میان گردشگران و شهروندان، زیرساختها و خدمات گردشگری، نقش رسانههای اجتماعی و در نهایت شکلگیری و ماندگاری تجربه معنادار گردشگری شد. یافتهها نشان داد که تجربه گردشگری در نیشابور حاصل تعامل میان عناصر مکانی، فرهنگی، اجتماعی و رسانهای است. میراث تاریخی شهر بهعنوان منبع اصلی معنا، کیفیت فضاهای شهری بهعنوان بستر تجربه، تعاملات اجتماعی بهعنوان عامل انسانی و رسانههای اجتماعی بهعنوان ابزار بازنمایی و بازتولید تجربه، نقش مهمی در شکلگیری تجربه گردشگری ایفا میکنند. در مجموع، نتایج پژوهش نشان داد که تجربه معنادار گردشگری در نیشابور نوعی بازآفرینی اجتماعی تجربه در بستر شهری است که در آن مکان، فرهنگ، تعاملات انسانی و بازنماییهای دیجیتال در کنار یکدیگر به تولید معنا در تجربه گردشگران منجر میشوند. این یافتهها میتواند مبنایی برای برنامهریزی و مدیریت گردشگری شهری با هدف ارتقای کیفیت تجربه گردشگران در شهرهای تاریخی باشد.