دوره 26، شماره 3 - ( 1401 )                   جلد 26 شماره 3 صفحات 22-1 | برگشت به فهرست نسخه ها


XML English Abstract Print


Download citation:
BibTeX | RIS | EndNote | Medlars | ProCite | Reference Manager | RefWorks
Send citation to:

Jahanishakib F, Erfani M. Forecasting the status of the environment using SMIC and MORPHOL models in south Khorasan province. MJSP 2022; 26 (3) :1-22
URL: http://hsmsp.modares.ac.ir/article-21-63478-fa.html
جهانی شکیب فاطمه، عرفانی ملیحه. آینده نگاری وضعیت محیط زیست استان خراسان جنوبی با استفاده از مدل‌های SMIC و MORPHOL. برنامه‌ریزی و آمایش فضا 1401; 26 (3) :22-1

URL: http://hsmsp.modares.ac.ir/article-21-63478-fa.html


1- استادیار دانشگاه بیرجند ، jahanishakib@Birjand.ac.ir
2- استادیار دانشگاه زابل
چکیده:   (151 مشاهده)
استان خراسان جنوبی تحت فشار فرآیندهای صنعتی و شهرنشینی سریع دهه­های گذشته در معرض چالش‌های محیط­زیستی مانند کمبود منابع آب و تشدید آلودگی‌ها و تخریب اکوسیستم قرار گرفته است. از این­رو هدف از انجام این پژوهش تدوین سناریوهای وضعیت آینده محیط­زیست استان خراسان جنوبی با استفاده از مکتب فرانسوی سناریونویسی LIPSOR و بکارگیری مدل‌های ماتریس اثرات ساده و متقابل و تحلیل ریخت­شناسی به­صورت سیستماتیک است تا به جهت‌گیری‌های مدیریت محیط­زیست کمک نماید. ابتدا متغیرهای کلیدی به­عنوان پیشران­ها یا بازیگران اصلی شکل­دهنده آینده معرفی شدند. برای تبیین سناریوهای اولیه وضعیت آینده محیط­زیست استان از بسته نرم­افزاری SMIC PROB-EXPERT استفاده شد. سپس مجموعه‌ای از سناریوها شامل محتمل‌ترین سناریوها به­کمک نرم­افزار MORPHOL شناسایی شدند. نتایج حاصل از بررسی پنج پیشران اصلی در مدل SMIC، موجب استخراج 10 سناریوی اولیه شد. سپس تحلیل ریخت­شناسی با مدل MORPHOL با سه دامنه سیاسی، نهادی اجرایی و فرهنگی، 3125 سناریو ممکن و محتمل تولید نمود که هریک احتمال وقوع پیشران های D5/D6/D1/D33/D29 را به ترتیب نشان می­دهد. در نهایت تحلیل 50 سناریوی محتمل نشان داد سناریوی 11111 به­عنوان محتمل­ترین سناریو (41/276 درصد)، و سناریوهای 11112، 11113 و 21111 به­ترتیب با احتمال 28/184، 85/122 و 17/115 هستند که پنج متغیر متشکل آن، عمدتاً حاکی از احتمال وقوع کم (1) تا متوسط (2 و 3) در سناریوها بودند. بطور کل وضعیت آینده محیط­زیست استان خراسان جنوبی در وضعیت ربع سوم موسوم به بی­تدبیری در محیط­زیست است. برای تغییر آینده و حرکت به سمت آینده بهتر، توجه به هر یک از متغیرهای تاثیرگذار راهگشا خواهد بود.
متن کامل [PDF 1346 kb]   (25 دریافت)    
نوع مقاله: پژوهشي اصيل | موضوع مقاله: مدلها، تکنیک ها و روش های برنامه ریزی
دریافت: 1401/5/20 | پذیرش: 1401/6/22 | انتشار: 1401/8/10

ارسال نظر درباره این مقاله : نام کاربری یا پست الکترونیک شما:
CAPTCHA

ارسال پیام به نویسنده مسئول


بازنشر اطلاعات
Creative Commons License این مقاله تحت شرایط Creative Commons Attribution-NonCommercial 4.0 International License قابل بازنشر است.