کاربرد منطق فازی در تحلیل پایداری اکوتوریسم در حریم شهر تهران

اراضی واقع در حریم کلان‌شهرها از ظرفیت‌های بالقوه فراوانی برای توسعه اکوتوریسم برخوردارند، اما در صورت نبود برنامه‌ریزی علمی و مبتنی بر ارزیابی‌های دقیق، این توسعه می‌تواند به ناپایداری‌های محیط زیستی و کاربری منجر شود. هدف این پژوهش، سنجش میزان پایداری توسعه اکوتوریسم در حریم کلان‌شهر تهران با بهره‌گیری از روش تحلیل سلسله‌مراتبی فازی (FAHP) به‌عنوان یک رویکرد تصمیم‌گیری چندمعیاره در شرایط عدم قطعیت است. در گام نخست، شاخص‌های مؤثر بر ارزیابی توان اکولوژیکی منطقه با استفاده از داده‌های محیطی و مطالعات پیشین استخراج شدند. سپس با استفاده از FAHP، وزن نسبی هر شاخص با لحاظ ابهامات موجود در داده‌ها و نظرات کارشناسی تعیین گردید. نتایج حاصل از تحلیل FAHP برای طبقه‌بندی پهنه‌های حریم شهری بر اساس قابلیت توسعه اکوتوریسم به‌کار گرفته شد. در مرحله نهایی، نقشه‌های تولیدشده با نقشه‌های کاربری فعلی و دیدگاه‌های متخصصان حوزه اکوتوریسم مقایسه گردید تا میزان تطابق و پایداری توسعه در منطقه به‌صورت دقیق ارزیابی شود. یافته‌ها نشان داد که روش FAHP با ساختار سلسله‌مراتبی و انعطاف‌پذیر خود، توانسته پهنه‌های دارای قابلیت بالا برای توسعه اکوتوریسم متمرکز و گسترده را به ترتیب با میزان پایداری 28% و %39 شناسایی کرده و پهنه‌های با قابلیت پایین را نیز به‌درستی تفکیک نماید. این نتایج بیانگر توانمندی روش FAHP در نمایش درجه پایداری و هدایت توسعه هدفمند اکوتوریسم در مناطق حریم شهری است.