تحلیل اثر هنجارهای اجتماعی بر تاب‌آوری خانوارهای روستایی در برابر سیلاب با نقش میانجی خودکارآمدی

تاب‌آوری خانوارهای روستایی نقش کلیدی در کاهش پیامدهای بحران‌ها و افزایش توان سازگاری با تغییرات محیطی دارد. با این حال، بیشتر تحقیقات گذشته تمرکز خود را بر بررسی ابعاد آسیب‌پذیری این خانوارها گذاشته‌اند و کمتر به شناسایی عوامل مؤثر بر تاب‌آوری پرداخته‌اند. در حالی که تحلیل این عوامل می‌تواند راهگشای سیاست‌گذاری‌های هدفمند برای تقویت پایداری و توانمندی جوامع روستایی باشد. در این راستا این پژوهش با هدف کلی اثر هنجارهای اجتماعی بر تاب‏آوری خانوارهای روستایی در مقابله با سیلاب نقش میانجی خودکارآمدی انجام شد. جامعه مورد بررسی در این پژوهش، شامل خانوارهای ساکن در نواحی روستایی شهرستان شوشتر واقع در استان خوزستان در جنوب‌غرب ایران بود؛ منطقه‌ای با ساختار اجتماعی متنوع و سابقه تجربه مخاطرات طبیعی، که بستر مناسبی برای تحلیل رفتارهای پیشگیرانه و واکنش‌های جمعی در مواجهه با سیلاب فراهم می‌سازد. ابزار اصلی تحقیق پرسشنامه‏ای بود که روایی آن توسط پانل متخصصان و پایایی آن توسط ضریب آلفای کرونباخ تایید شد. تجزیه و تحلیل داده‏ها در دو بخش توصیفی و استنباطی توسط نرم‏افزارهای SPSS و Smart PLS انجام شد. نتایج نشان متغیرهای تحقیق یعنی هنجارهای اجتماعی و خودکارآمدی قادرند که 4/60 درصد از واریانس تاب‏آوری خانوارهای روستایی مقابله با سیلاب را تبیین کند. علاوه بر این، نتایج نشان داد که متغیر هنجارهای اجتماعی قوی‏ترین متغیر اثرگذار در این زمینه بود. به طور کلی نتایج این تحقیق می‏تواند بینش‏های جدیدی را برای سیاست‎‏گذاران این حوزه در راستای افزایش پایداری جوامع محلی در بستر مخاطرات را فراهم کند.