دانشگاه تربیت مدرس آمایش فضا و ژئوماتیک 1605-9689 9 1 2005 03 21 Theoretical Explanation of Effective Factors on Rural People’s Knowledge and Awareness of Their Potentials and Environment Capacities تبیین نظریه‌ای عوامل مؤثر بر شناخت و آگاهی روستاییان از توانشهای خود و محیط پیرامون 111 149 14393 FA عبدالرضا رکن‌ الدین افتخاری دانشیار گروه برنامه‌ریزی و توسعه روستایی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران غریب فاضل نیا دانشجوی دکترای جغرافیا و برنامه‌ریزی روستایی، دانشگاه تربیت مدرس Journal Article Studies show that in last decades, some of the efforts on and approaches to rural development were concentrated on rural extensional informational activities. Over time and through surveys and studies, some of the deficiencies of the classic approaches were identified. In an attempt for reconstructing and also providing the optimal pattern of planning in rural extensional informational activities, an important question is: In explanation of factors, elements and also the conditions affecting the rural people’s knowledge and awareness, what indices allied theoretical bases and approaches introduce and present to be noticed when optimal planning is provided and rural extensional and informational strategies are developed? This article with an explanatory approach and through inspection on scientific sources, studies some of the effective factors, elements and conditions on rural people’s knowledge and awareness of their potentials and environment capacities. Our studies show that in providing the optimal rural extensional - informational planning patterns, notice to the following principles is necessary: The principles of bilatral flow of information, Adaptation with the geographical and evironmental conditions, Compatibility with cultural characteristics of rural communities, Using the potential of the local institutes in rural extensional - informational plans, Public coverage (To know is everyone’s right), and Environmental sustainability. بررسیها نشان می‌دهد که در دهه‌های گذشته بخشی از تلاشها و رویکردهای توسعه روستایی بر اقدامات ترویجی ـ اطلاع‌رسانی روستایی متمرکز بوده است. با گذشت زمان و طی بررسیها، برخی از کاستیهای رهیافت کلاسیک ترویج و اطلاع‌‌رسانی روستایی مشخص شد. در تلاش برای بازسازی و ارائه الگوی بهینه برنامه‌ریزی ترویج و اطلاع‌رسانی روستایی سؤال اساسی این است که بنیانهای نظری و دیدگاههای مرتبط در تبیین عوامل، عناصر و شرایط تأثیرگذار بر شناخت و آگاهی روستاییان، چه معرفهایی را معرفی و ارائه می‌کنند تا در هنگام تهیه و تدوین استراتژیهای ترویج و اطلاع‌رسانی روستایی مورد توجه قرار گیرند؟ مقاله حاضر با رویکردی تبیینی و از طریق کنکاش در متون علمی به مطالعه برخی از عوامل، عناصر و شرایط تأثیرگذار بر شناخت و آگاهی روستاییان از توانشهای خود و محیط پیرامون می‌پردازد. نتایج تحقیق نشان می‌دهد، در تهیه و ارائه الگوی بهینه برنامه‌ریزی ترویج و اطلاع‌رسانی روستایی، توجه به اصول چندگانه ذیل ضروری است: اصل جریان دو سویه اطلاعات، اصل انطباق با شرایط محیطی و جغرافیایی، اصل سازگاری با ویژگیهای فرهنگی جوامع روستایی، اصل بهره‌گیری از توان نهادهای محلی در برنامه‌های اقدام برای ترویج و اطلاع‌رسانی روستایی، اصل پوشش همگانی (دانستن حق همه است) و اصل پایداری محیطی. https://hsmsp.modares.ac.ir/article_14393_7d95c1c55d84afc81845d9fb25c0cc0c.pdf